Биз яшайдиган уй

Функция недоступна

БИЗ ЯШАЙДИГАН УЙ

АҲОЛИ БКларнинг ИШИДАН НОРОЗИ:

МУАММОЛАР, САБАБЛАР, ЕЧИМЛАР

"Юксалиш" умуммиллий ҳаракати кўп квартирали уйларни (ККУ) бошқариш тизими ҳолати ва унга аҳолининг муносабатини кенг қамровли ўрганиб чиқди. Тадқиқот объектлари сифатида бутун республика бўйича 109 та бошқарувчи компания (БК) ва 371 та кўп квартирали уй олинди. Бундан ташқари, 2 340 нафар респондент (ККУдаги жой эгалари) орасида сўровнома ўтказилди, унда бошқарувчи компанияларнинг хизматлари уй эгаларининг талабларига мос келиш-келмаслиги аниқланди. Тадқиқот учун Президентнинг "Кўп квартирали уй-жойларни бошқариш тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида"ги қарори (19.06.2025 йилдаги ПҚ-5152-сон) асос бўлди. Мазкур соҳада ислоҳотлар ўтказилишига қарамай, турли идораларга ККУ бошқарув органларининг иши устидан фуқароларнинг кўплаб шикоятлари тушмоқда.

ФУҚАРОЛАРНИНГ БКни ТАНЛАШ

ЭРКИНЛИГИ ЧЕКЛАНДИ

Тадқиқот натижалари фуқароларнинг БК фаолиятидан норозилиги асосли эканлигини кўрсатди. Респондентларнинг 35,8%и уларнинг ишини қониқарсиз деб баҳолади. Асосий сабаб жой эгалари томонидан уйларни бошқариш усулини эркин танлаш ҳуқуқининг чекланиши бўлди. Яъни аҳоли бошқарувчи компанияларни танлашда иштирок этмаган. Шу билан бирга, "Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида"ги Қонуннинг 4-моддаси истеъмолчиларга товарлар (ишлар, хизматлар)ни эркин танлаш ҳуқуқи ва уларнинг тегишли сифатини талаб қилиш ҳуқуқини кафолатлайди. Бошқариш усулини эркин танлаш ҳуқуқи уй-жой қонунчилигида ҳам назарда тутилган.

Белгиланган меъёрларнинг бузилиши БК ва эгалар ўртасида низолар ва қарама-қаршиликларга олиб келади. Аҳоли хизматлар сифатсиз кўрсатилиши, кўрсатилмаган хизматлар учун ҳақ олинишини кўрсатди. Натижада бошқарувчи компаниялар билан шартнома тузишдан ва умумий мол-мулкни сақлаш учун мажбурий тўловларни киритишдан бош тортдилар.

ЙИРИК БКлар КЎП ҚАВАТЛИ БИНОЛАРГА

САМАРАЛИ ХИЗМАТ КЎРСАТА ОЛАДИМИ?

ККУдаги жой эгаларининг бошқарувчи компаниялар ишидан норозилигининг сабабларидан бири - битта БКда жамланган уйларнинг сони жуда кўп эканлигида. Фуқароларнинг фикрича, кўп ҳолатларда бу бошқарув органининг имкониятларига мос келмайди. Бунга ҳам техник жиҳозланганлик, ҳам ходимларнинг бундай гигантларни бошқариш бўйича касбий кўникмаларининг мавжуд эмаслиги омил бўлади. Натижада хизматлар сифати яхшиланмаяпти, жой эгалари маблағларини сарфлашда очиқ-ошкоралик йўқ, уларнинг БК ишидан норозилиги ортиб бораётир.

Таҳлилда шундай йирик БКларга мисоллар келтирилган. Хусусан, Урганчдаги "Хоразм Шинам Уйғур" МЧЖ 307 (!!!) та уйни, Асака туманидаги "Био Тех Сервис" МЧЖ 172 та уйни, Самарқанддаги "Самарқанд Олтин Аср" МЧЖ 167 та уйни, Когондаги "Бахшулло Камолиддин" МЧЖ 131 та уйни, Термиздаги "Сарвар Термиз Сервис" МЧЖ 124 та уйни бирлаштиради.

АҲОЛИГА БОСИМ ЎТКАЗИЛМОҚДА

ККУни бошқариш соҳасидаги муаммоларни ўрганиш жараёнида бир қатор экспертлар жалб қилинди. Улар ҳокимиятлар томонидан фуқароларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини бузувчи ноқонуний ҳаракатлар тў